CÓ THỂ NGĂN CHẶN NGƯỜI KHÁC SỬ DỤNG KIỂU DÁNG CÔNG NGHIỆP CỦA MÌNH KHI CHƯA ĐƯỢC CẤP BẰNG ĐỘC QUYỀN KHÔNG?

Khác với nhãn hiệu, kể cả khi chưa được cấp Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp thì chủ đơn đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp (KDCN) vẫn có quyền yêu cầu người khác chấm dứt việc sử dụng KDCN của mình. Đây được gọi là quyền tạm thời đối với KDCN.

  1. Quyền tạm thời đối với kiểu dáng công nghiệp

Quyền tạm thời đối với KDCN là quyền của người nộp đơn đăng ký bảo hộ KDCN phát sinh từ ngày đơn đăng ký được công bố công khai đến ngày được cấp bằng độc quyền. Quyền tạm thời này được quy định tại Điều 131 Luật Sở hữu trí tuệ 2022. Theo đó, khi người nộp đơn đăng ký KDCN biết KDCN đang được người khác sử dụng nhằm mục đích thương mại và người đó không có quyền sử dụng trước thì người nộp đơn có quyền thông báo bằng văn bản cho người sử dụng về việc mình đã nộp đơn đăng ký, trong đó chỉ rõ ngày nộp đơn và ngày công bố đơn trên Công báo sở hữu công nghiệp để người đó chấm dứt việc sử dụng hoặc tiếp tục sử dụng.

Như vậy, để áp dụng quyền tạm thời thì đơn đăng ký KDCN phải được công bố trên Công báo và đang bị người khác sử dụng với mục đích thương mại. Bên cạnh đó, việc sử dụng quyền tạm thời thông qua việc gửi thông báo bằng văn bản không đồng nghĩa với quyền yêu cầu việc thực thi pháp luật của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, nếu người được thông báo vẫn tiếp tục sử dụng kiểu dáng công nghiệp thì khi Bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp được cấp, chủ sở hữu có quyền yêu cầu người đã sử dụng kiểu dáng công nghiệp phải trả một khoản tiền đền bù.

  1. Vấn đề bồi thường thiệt hại khi sử dụng quyền tạm thời

Như đã phân tích, quyền tạm thời chỉ là quyền của chủ đơn đăng ký KDCN khi chưa được cấp Bằng độc quyền. Do đó, không loại trừ khả năng sau khi áp dụng quyền tạm thời thì đơn đăng ký bị từ chối. Trong trường hợp này, người nhận được thông báo yêu cầu chấm dứt việc sử dụng KDCN đã ngưng sử dụng và có xảy ra thiệt hại, lúc này người đó có quyền yêu cầu chủ đơn bồi thường cho phần thiệt hại này hay không? Đáp án là tình huống này không phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại, bởi lẽ trách nhiệm phát sinh khi có đầy đủ các yếu tố:

– Có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác;

– Có thiệt hại xảy ra là thiệt hại về vật chất, thiệt hại về tinh thần;

– Có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành vi xâm phạm. Thiệt hại xảy ra phải là kết quả tất yếu của hành vi xâm phạm và ngược lại hành vi xâm phạm là nguyên nhân gây ra thiệt hại.[1]

Việc gửi thông báo chỉ là việc thực hiện quyền của chủ đơn, đồng thời, khi nhận được thông báo thì người đang sử dụng KDCN vẫn có thể lựa chọn việc tiếp tục sử dụng. Do đó, đây không thể xem là hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác. Vì vậy chủ đơn không có trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi không được cấp Bằng độc quyền mà trước đó đã sử dụng quyền tạm thời.

  1. Cần lưu ý điều gì khi áp dụng quyền tạm thời?

Mặc dù đây là quyền của chủ đơn đăng ký KDCN và cũng không phải bồi thường thiệt hại nếu sau đó KDCN không được cấp văn bằng bảo hộ, nhưng việc sử dụng quyền tạm thời cũng vẫn tồn tại rủi ro nếu chủ đơn sử dụng quyền của mình quá giới hạn như gửi thư đe dọa, khởi kiện vô căn cứ,… Các hành vi này có thể bị xem là  lạm dụng thủ tục bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nếu hành vi đó gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân khác thì tổ chức, cá nhân bị thiệt hại có quyền yêu cầu Tòa án buộc chủ đơn KDCN phải bồi thường cho những thiệt hại do việc lạm dụng gây ra, trong đó bao gồm chi phí hợp lý để thuê luật sư.[2] Vậy nên các chủ đơn KDCN cần lưu ý sử dụng quyền tạm thời của mình một cách hết sức khéo léo để phòng ngừa rủi ro về việc lạm dụng quyền sở hữu trí tuệ.

 

————————————

Để được tư vấn thêm về bảo hộ kiểu dáng công nghiệp và các vấn đề pháp lý khác liên quan đến lĩnh vực sở hữu trí tuệ, bạn đọc liên hệ IP LEADER để biết thêm chi tiết, thông tin liên hệ:

Hotline: (+84) 76 455 2008 (Mr. Bảo)

Email: info.ipleader@gmail.com

Địa chỉ: Phòng 03.02 Tòa nhà Newton Residence, Số 38 Trương Quốc Dung, Phường 8, Quận Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh

[1] Khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP hướng dẫn một số quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

[2] Khoản 5 Điều 198 Luật Sở hữu trí tuệ 2022.