ĐIỀU KIỆN MIỄN TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CUNG CẤP DỊCH VỤ TRUNG GIAN TRONG VẤN ĐỀ XÂM PHẠM QUYỀN TÁC GIẢ

Trong bối cảnh internet và mạng xã hội phát triển với tốc độ chóng mặt như hiện nay, các trường hợp xâm phạm quyền tác giả trên không gian mạng luôn là một vấn đề nhận được phần lớn sự quan tâm từ công chúng. Tuy nhiên, để truyền tải các nội dung xâm phạm quyền tác giả này thì cần phải thông qua các phương tiện truyền thông, hay nói cách khác là sự tham gia của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian. Như vậy, trách nhiệm của các doanh nghiệp này được quy định như thế nào, và liệu rằng có trường hợp nào các doanh nghiệp này sẽ không phải chịu trách nhiệm pháp lý đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả diễn ra trên nền tảng của mình hay không?

Trách nhiệm pháp lý về quyền tác giả, quyền liên quan đến quyền tác giả là quy định lần đầu tiên xuất hiện trong Luật Sở hữu trí tuệ (sau đây gọi là Luật SHTT) khi trải qua lần sửa đổi thứ 3 (Luật SHTT 2022, có hiệu lực từ 01/01/2023). Cụ thể, điều này được quy định tại Điều 198b Luật SHTT 2022, đồng thời cũng được quy định chi tiết ở Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ và quyền tác giả, quyền liên quan có hiệu lực từ ngày 26/4/2023.

Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian là gì, bao gồm những doanh nghiệp nào?

Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian là doanh nghiệp cung cấp phương tiện kỹ thuật để tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ đưa nội dung thông tin số lên môi trường mạng viễn thông và mạng Internet; cung cấp kết nối trực tuyến cho công chúng tiếp cận, sử dụng nội dung thông tin số trên môi trường mạng viễn thông và mạng Internet. Đó có thể là các doanh nghiệp trong nước hoặc ngoài nước cung cấp một, một số hoặc toàn bộ các dịch vụ sau:

– Dịch vụ “chỉ truyền dẫn”: là dịch vụ truyền dẫn trên mạng viễn thông và mạng Internet nội dung thông tin số do người sử dụng dịch vụ cung cấp hoặc dịch vụ cung cấp khả năng truy nhập vào mạng viễn thông và mạng Internet.

– Dịch vụ “lưu trữ đệm”: là dịch vụ truyền dẫn trên mạng viễn thông và mạng Internet nội dung thông tin số do người sử dụng dịch vụ cung cấp mà có hoạt động lưu trữ tự động, trung chuyển và tạm thời nội dung thông tin số đó. Hoạt động lưu trữ tự động, trung chuyển và tạm thời này được thực hiện với mục đích duy nhất là làm cho việc chuyển tiếp nội dung thông tin số đó một cách hiệu quả hơn đến người sử dụng dịch vụ khác theo yêu cầu của họ.

– Dịch vụ “lưu trữ nội dung thông tin số theo yêu cầu”: là dịch vụ cho người sử dụng lưu trữ nội dung thông tin số do người sử dụng cung cấp theo yêu cầu của họ.

Những doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian bao gồm:

– Doanh nghiệp viễn thông cung cấp dịch vụ truy nhập Internet, dịch vụ kết nối Internet;

– Doanh nghiệp viễn thông cung cấp dịch vụ kênh thuê riêng trong trường hợp kênh thuê riêng không được sử dụng để cung cấp các dịch vụ theo quy định tại các điểm c và d khoản này;

– Doanh nghiệp cho thuê chỗ đặt máy chủ, cho thuê máy chủ dùng riêng trong trường hợp máy chủ không được sử dụng để cung cấp dịch vụ cho thuê chỗ lưu trữ nội dung thông tin số theo yêu cầu;

– Doanh nghiệp cho thuê chỗ lưu trữ nội dung thông tin số theo yêu cầu;

– Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội trực tuyến;

– Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tìm kiếm nội dung thông tin số;

– Doanh nghiệp khác cung cấp một, một số hoặc toàn bộ các dịch vụ có chức năng tương tự như đã đề cập.

Điều kiện để doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian được miễn trách nhiệm pháp lý đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan

Đối với dịch vụ “chỉ truyền dẫn”

Nếu các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ “chỉ truyền dẫn” chỉ thực hiện việc truyền dẫn nội dung thông tin số hoặc cung cấp khả năng truy nhập đến nội dung thông tin số thì sẽ được miễn trừ trách nhiệm pháp lý với các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đến quyền tác giả có liên quan đến việc cung cấp, sử dụng dịch vụ của mình.

Đối với dịch vụ “lưu trữ đệm”

Để doanh nghiệp cung cấp dịch vụ “lưu trữ đệm” được miễn trừ trách nhiệm về việc xâm phạm quyền tác giả thì khi thực hiện chức năng lưu trữ đệm trong quá trình truyền dẫn thông tin, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian phải thực hiện một cách tự động, tạm thời nhằm mục đích trung chuyển thông tin và làm cho việc truyền dẫn thông tin hiệu quả hơn, với các điều kiện sau:

– Chỉ biến đổi thông tin vì lý do công nghệ;

– Tuân thủ các điều kiện truy nhập, sử dụng nội dung thông tin số;

– Tuân thủ các quy tắc về cập nhật nội dung thông tin số được quy định cụ thể theo cách thức được ngành công nghiệp thừa nhận và sử dụng rộng rãi;

– Không ngăn cản việc sử dụng hợp pháp công nghệ được thừa nhận rộng rãi trong ngành công nghiệp để lấy dữ liệu về việc sử dụng nội dung thông tin số;

– Gỡ bỏ nội dung thông tin số hoặc không cho truy nhập đến nội dung thông tin số khi biết rằng nội dung thông tin số đó đã được gỡ bỏ tại nguồn khởi đầu hoặc nguồn khởi đầu đã hủy việc truy nhập đến nội dung thông tin số đó.

Đối với dịch vụ “lưu trữ nội dung thông tin số theo yêu cầu”

Trong dịch vụ “lưu trữ nội dung thông tin số theo yêu cầu”, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian cần phải lưu trữ nội dung thông tin số của người sử dụng dịch vụ theo yêu cầu của người sử dụng dịch vụ với các điều kiện sau để được miễn trừ trách nhiệm pháp lý trong việc xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đến quyền tác giả:

– Không biết rằng nội dung thông tin số đó xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan;

– Có hành động nhanh chóng gỡ bỏ hoặc ngăn chặn việc truy nhập đến nội dung thông tin số đó khi biết rằng nội dung thông tin số đó xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.

Trong số ba loại hình dịch vụ nêu trên, chỉ có dịch vụ “lưu trữ nội dung thông tin số theo yêu cầu” được quy định cụ thể hơn về quy trình gỡ bỏ hoặc ngăn chặn việc truy nhập tới nội dung thông tin số của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian khi nhận được yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan.

– Quy trình gỡ bỏ theo yêu cầu của cơ quan nhà nước: kể từ khi nhận được yêu cầu gỡ bỏ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian phải thực hiện việc gỡ bỏ hoặc ngăn chặn việc truy nhập tới nội dung thông tin số xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan không chậm hơn 24 giờ. Bên cạnh đó, sau khi xử lý yêu cầu, doanh nghiệp cũng phải thông báo cho bên có nội dung thông tin số bị gỡ bỏ hoặc ngăn chặn việc truy nhập và phải báo cáo kết quả thực hiện cho cơ quan có thẩm quyền trong vòng 24 giờ.

– Quy trình gỡ bỏ theo yêu cầu của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan:

+ Khi nhận được yêu cầu từ phía chủ thể quyền kèm theo tài liệu, chứng cứ chứng minh thì doanh nghiệp phải tiến hành tạm gỡ bỏ hoặc ngăn chặn việc truy nhập tới nội dung thông tin số được yêu cầu và phải thông báo cho bên yêu cầu và bên có nội dung thông tin số bị yêu cầu gỡ bỏ hoặc ngăn chặn về việc đã tạm gỡ bỏ hoặc ngăn chặn đó kèm theo tài liệu, chứng cứ chứng minh trong vòng 72 giờ.

+ Sau đó, trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày tạm gỡ bỏ hoặc ngăn chặn và thông báo, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian sẽ gỡ bỏ hoặc ngăn chặn việc truy nhập tới nội dung thông tin số đó nếu không nhận được thông báo yêu cầu phản đối việc tạm gỡ bỏ hoặc ngăn chặn kèm theo tài liệu, chứng cứ chứng minh. Trường hợp doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian nhận được thông báo yêu cầu phản đối và tài liệu, chứng cứ thì trong vòng 72 giờ, doanh nghiệp phải khôi phục lại nội dung thông tin số đã bị gỡ bỏ hoặc ngăn chặn đồng thời chuyển tiếp cho chủ thể quyền văn bản yêu cầu phản đối kèm theo tài liệu, chứng cứ đó.

+ Nếu chủ thể quyền không tiến hành khởi kiện hoặc yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm hoặc đơn không được thụ lý thì doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian duy trì khôi phục nội dung thông tin số đã bị gỡ bỏ hoặc ngăn chặn.

+ Đặc biệt đối với nội dung thông tin số được phát trực tiếp theo thời gian thực (livestream), chủ thể quyền cần chủ động cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh tới doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian trước khi phát trực tiếp tối thiểu 24 giờ nhằm ngăn chặn, phòng ngừa hành vi xâm phạm, lúc này doanh nghiệp sẽ ngay lập tức tạm gỡ bỏ hoặc ngăn chặn và thực hiện theo quy trình tương tự như đã nêu trên.

 

—————————————————

Để được tư vấn thêm về các vấn đề pháp lý liên quan đến lĩnh vực sở hữu trí tuệ bạn đọc liên hệ IP LEADER để biết thêm chi tiết, thông tin liên hệ:

Hotline: (+84) 76 455 2008 (Mr. Bảo)

Email: info.ipleader@gmail.com

Địa chỉ: Phòng 03.02 Tòa nhà Newton Residence, Số 38 Trương Quốc Dung, Phường 8, Quận Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh