Bài đăng

22 Th11

RÚT RA ĐƯỢC GÌ TỪ CUỘC ĐÌNH CÔNG HOLLYWOOD

Mới đây, vào ngày 09 tháng 11 năm 2023, cuộc đình công lớn nhất trong ngành truyền hình và điện ảnh ở Hollywood đã chính thức kết thúc sau 118 ngày diễn ra. Các bên liên quan là Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh-Liên đoàn Nghệ sĩ Truyền hình và Phát thanh Mỹ (SAG-AFTRA) và Liên minh các nhà sản xuất Điện ảnh và Truyền hình đã quyết định ngồi xuống và cùng thương thảo để tìm ra cách giải quyết. Vậy có những vấn đề gì đáng được lưu ý từ cuộc đình công nói trên?

Nguyên nhân dẫn đến “làn sóng” đình công

Trước khi đi đến những phân tích, hãy cùng tìm hiểu sơ qua về hai lý do chính khiến cuộc đình công này được bùng nổ.

Đầu tiên, các diễn viên tại Hollywood cho rằng mức lương của họ đang giảm mạnh trong thời đại phát trực tuyến, họ thậm chí không thể kiếm sống với đồng lương ít ỏi đó. Chủ tịch cũng là người đại diện cho SAG-AFTRA – Ông Fran Drescher cho biết “Hầu hết thành viên trong liên đoàn của chúng tôi không được đáp ứng mức lương để được bảo hiểm y tế là 26.000 USD/năm, phần lớn trong số đó còn phải làm việc bán thời gian”.

Nguyên do thứ hai chính là trí tuệ nhân tạo (AI) đang tác động đến nhiều khía cạnh trong ngành công nghiệp điện ảnh: từ tạo hình, chọn diễn viên, viết kịch bản cho đến hỗ trợ sản xuất và thậm chí là dự đoán sự thành công của một bộ phim. Nếu đem ra so sánh thì nguyên do đầu tiên vẫn dễ dàng để thương lượng hơn rất nhiều so với nguyên do này. Họ biểu tình với nỗi sợ rằng trong tương lai những công nghệ này sẽ thay thế vai trò của họ. Không những thế, bên cạnh việc cướp đi cơ hội việc làm, việc AI được sử dụng rộng rãi còn ảnh hưởng đến một số quyền lợi hợp pháp của họ.

Quyền nhân thân và các quyền liên quan

Chúng ta thường thấy quyền nhân thân sẽ đi kèm với quyền riêng tư của một cá nhân, nhằm ngăn chặn việc sử dụng trái phép chân dung, hình ảnh, tên hoặc các thuộc tính cá nhân khác cho bất kỳ mục đích nào mà không có sự đồng ý của họ. Hiện nay, việc sử dụng các bản sao kỹ thuật số để thay thế dàn diễn viên quần chúng nhằm tối ưu hóa ngân sách hay thậm chí là mang những diễn viên quá cố trở lại màn ảnh ngày càng được ứng dụng nhiều hơn. Trong đó, nổi trội nhất có thể là trường hợp của cố diễn viên Paul Walker trong Series phim nổi tiếng “Fast and Furious”, người đã không may qua đời vì một tai nạn giao thông. Đoàn làm phim bằng nỗ lực của mình đã tái tạo thành công hình ảnh của anh thông qua việc sử dụng diễn viên đóng thế và công nghệ CGI.

(Bên trái là hình của Paul Walker lúc còn sống, bên phải là hình ảnh sau khi được tái tạo bằng công nghệ)

Còn đối với những diễn viên phụ hay những vai quần chúng, những người thường xuất hiện trong phần hậu cảnh của một cảnh quay đang thể hiện mối lo ngại vô cùng lớn đối với việc ứng dụng AI. Bởi trong quá trình ghi hình, khi các diễn viên thực hiện cảnh quay trên phim trường, hãng phim có thể quét hình ảnh của họ và ghi lại giọng nói của họ bằng kỹ thuật số. Từ đó, các hãng phim có thể lưu trữ lại các hình ảnh và giọng nói này để sử dụng cho sau này. Các diễn viên cho rằng đây là một hành vi bất hợp pháp mà ban đầu không hề được đề cập đến trong hợp đồng và hiển nhiên là họ không nhận được bất kỳ khoản tiền nào từ nó. Ngoài ra, họ còn phải đối diện với nguy cơ bị thay thế bởi chính hình ảnh của mình.

Về mặt sáng tác kịch bản, có thể việc công nhận AI như một tác giả cho một tác phẩm còn đang có nhiều tranh cãi và vẫn chưa có câu trả lời cụ thể nào cho đến nay. Tuy nhiên, bỏ qua quyền sở hữu của chúng, không thể chối bỏ được việc các kịch bản do AI viết ra đang trở nên ngày càng phổ biến và không hề thua kém so với con người. Có thể kể đến như sự kiện năm 2018, khi mà Kevin Macdonald đã đạo diễn cho một video quảng cáo dài một phút của Lexus bằng một kịch bản được viết hoàn toàn bởi một AI, được biết AI này đã được đào tạo để sản xuất các Video quảng cáo cho những thương hiệu xa xỉ như Lexus nêu trên trong hơn 15 năm.

Có thể xem video đó qua link: https://www.youtube.com/watch?v=OxyHuJSM_jI

Để tổng kết lại, sự giao thoa giữa AI sáng tạo và quyền nhân thân thể hiện một bối cảnh hấp dẫn về sự đổi mới, thách thức và cơ hội trong ngành sáng tạo. Khi công nghệ, bao gồm cả AI tạo ra, ngày càng phát triển, việc áp dụng các quyền nhân thân cũng ngày càng trở nên phức tạp hơn, đặt ra câu hỏi về cách áp dụng các quyền này đối với nội dung và hoạt động cộng tác do AI tạo ra. Đạt được sự cân bằng giữa việc bảo vệ các quyền này và thúc đẩy đổi mới công nghệ vẫn là một thách thức đang diễn ra trong lĩnh vực luật sở hữu trí tuệ. Khi chúng ta vạch ra lộ trình hướng tới một kịch bản lý tưởng, điều bắt buộc là phải tạo dựng một bối cảnh pháp lý thừa nhận bản chất phát triển của trí tuệ nhân tạo đồng thời bảo vệ các quyền cá nhân.

Bài tương tự

(+84) 076 455 2008