Phiên xét xử vụ án nhái nhãn hiệu Sabeco dưới góc nhìn Sở hữu trí tuệ.

Ngày 6/5, TAND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu mở phiên tòa xét xử vụ làm nhái vỏ bia Sài Gòn. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử tố tụng tại Việt Nam khi pháp nhân là bị cáo. Tuy nhiên, HĐXX đã trả hồ sơ để làm rõ nhiều nội dung.

2 bị cáo của vụ án này là Công ty CP Tập đoàn bia Sài Gòn Việt Nam (Công ty bia Sài Gòn Việt Nam), trụ sở chính tại 264 Lê Thánh Tôn, phường Bến Thành, quận 1, TP. Hồ Chí Minh và ông Lê Đình Trung là Giám đốc công ty này.

Các bị cáo bị truy tố bởi hành vi sản xuất bia mang nhãn hiệu “Bia Sài Gòn Việt Nam”, sản phẩm có kiểu dáng nhãn hiệu có khả năng gây nhầm lẫn về nguồn gốc hàng hóa đối với nhãn hiệu “Bia Sài Gòn” đã được bảo hộ thuộc sở hữu của Tổng Công ty cổ phần Bia Rượu – Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) với quy mô thương mại. Sabeco được xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, bên bị xâm phạm nhãn hiệu.

Theo hồ sơ vụ án, ông Trung từng làm việc nhiều năm tại SABECO. Sau khi nghỉ việc, tháng 5/2019, ông Trung cùng với bà Trần Thị Ái Loan và bà Trần Thị Khánh Hà thành lập Công ty cổ phần Tập đoàn bia Sài Gòn Việt Nam.

Ông Trung nộp đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu bia Sài Gòn Việt Nam tại Cục Sở hữu trí tuệ và được cục này chấp nhận đơn hợp lệ đối với kiểu dáng công nghiệp ngày 15/7 và đối với nhãn hiệu ngày 12/8/2019 và đăng công báo.

Ngày 23/6/2020, cơ quan quản lý thị trường phát hiện hơn 4.700 thùng bia, 116.700 vỏ lon bia và 3.300 vỏ thùng bia, đều mang nhãn hiệu “BIA SAI GON VIET NAM” tại cơ sở sản xuất bia Biva (TP Bà Rịa) nên tạm giữ số tang vật và chuyển cơ quan công an thụ lý vì có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp của SABECO.

Ngày 9/9/2020, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu khởi tố vụ án và khởi tố bị can sau đó. Đến ngày 30/11/2020, Cục Sở hữu trí tuệ từ chối cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu Bia Sài Gòn Việt Nam.

Theo cáo trạng, mặc dù chưa được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu nhưng ông Trung vẫn nhân danh Công ty cổ phần Tập đoàn bia Sài Gòn Việt Nam thỏa thuận để bà Trần Thị Ái Loan ký hợp đồng hợp tác sản xuất và mua bán hàng hóa với ông Vũ Tuấn Châu (chủ cơ sở sản xuất bia BiVa) về việc sản xuất sản phẩm “BIA SAIGON VIETNAM”. Trong đó, đã xuất ra thị trường 3.300 thùng bia cho 3 khách hàng, thu 578 triệu đồng. 

Bản kết luận giám định sở hữu công nghiệp của Viện Khoa học sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đã kết luận: các dấu hiệu “BIA SAIGON VIETNAM và hình đứng, hình con rồng”… trên lon bia, trên thùng đựng bia của Công ty cổ phần Tập đoàn bia Sài Gòn Việt Nam là yếu tố xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu được bảo hộ của SABECO.

Tại phần thủ tục phiên tòa mới đây, đại diện Sabeco cung cấp tài liệu, đề nghị HĐXX tuyên bố Bia Saigon đầu rồng là nhãn hiệu nổi tiếng theo Điều 75 Luật Sở hữu trí tuệ; trưng cầu giám định bổ sung lon bia và thùng bia của pháp nhân bị truy tố là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu theo Điều 213 Luật Sở hữu trí tuệ; định giá tài sản đối với 900 thùng bia mà ông Trung khai sử dụng vào việc cho, tặng, tiếp khách và hơn 4.000 thùng bia bị cơ quan chức năng thu giữ.

Đại diện VKS cho rằng, việc xác định nhãn hiệu nổi tiếng thuộc về cơ quan chuyên môn, không phải tòa.

HĐXX cùng quan điểm, cho yêu cầu của Sabeco là “tình tiết mới phát sinh” của vụ án nên trả hồ sơ điều tra bổ sung.

Cùng phân tích một số điểm đáng chú ý liên quan đến sở hữu trí tuệ được nêu đến tại phiên toà:

1. Bản kết luận giám định Sở hữu công nghiệp của Viện Khoa học sở hữu trí tuệ thuộc bộ Khoa học và Công nghệ đã kết luận rằng trên lon bia, thùng đựng bia của Công ty cổ phần Tập đoàn bia Sài Gòn Việt Nam chứa các dấu hiệu là yếu tố xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu được bảo hộ của SABECO. Cụ thể, yếu tố xâm phạm quyền ở đây được xác định là dấu hiệu “hình con rồng”, “Bia SAIGON”. Hai dấu hiệu này tương tự gây nhầm lẫn với các nhãn hiệu đã được cấp bằng của SABECO là “Bia SAIGON” (số văn bằng: 221596) và “SABECO, hình” (số văn bằng: 190549). Vì vậy, Cục Sở hữu trí tuệ đã ra quyết định từ chối cấp văn bằng cho nhãn hiệu “Bia SAIGON VIETNAM, hình”.

2. Tại phiên toà, đại diện SABECO đề nghị HĐXX tuyên bố Bia SAIGON đầu rồng là nhãn hiệu nổi tiếng. Tuy nhiên, đại diện VKS và HĐXX cho rằng việc xác định nhãn hiệu thuộc về cơ quan chuyên môn, không phải toà. Vậy cơ quan nào có thẩm quyền xác định nhãn hiệu nổi tiếng?

Trước hết, nhãn hiệu nổi tiếng theo quy định tại Khoản 20 Điều 4 Luật SHTT là nhãn hiệu được người tiêu dùng biết đến rộng rãi trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Tiêu chí để đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng (Điều 75 Luật SHTT) là:
1. Số lượng người tiêu dùng liên quan đã biết đến nhãn hiệu thông qua việc mua bán, sử dụng hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu hoặc thông qua quảng cáo;
2. Phạm vi lãnh thổ mà hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu đã được lưu hành;
3. Doanh số từ việc bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ mang nhãn hiệu hoặc số lượng hàng hóa đã được bán ra, lượng dịch vụ đã được cung cấp;
4. Thời gian sử dụng liên tục nhãn hiệu;
5. Uy tín rộng rãi của hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu;
6. Số lượng quốc gia bảo hộ nhãn hiệu;
7. Số lượng quốc gia công nhận nhãn hiệu là nổi tiếng;
8. Giá chuyển nhượng, giá chuyển giao quyền sử dụng, giá trị góp vốn đầu tư của nhãn hiệu.

Thông tư số 01/2007/TT-BKHCN ngày 14/02/2007 của Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn thi hành Nghị định 103/2006/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp quy định về ghi nhận nhãn hiệu nổi tiếng như sau: ‘’Trường hợp nhãn hiệu nổi tiếng được công nhận theo thủ tục tố tụng dân sự hoặc theo quyết định công nhận của Cục Sở hữu trí tuệ thì nhãn hiệu nổi tiếng đó sẽ được ghi nhận vào Danh mục nhãn hiệu nổi tiếng được lưu giữ tại Cục Sở hữu trí tuệ’’.
Như vậy, để được công nhận là nhãn hiệu nổi tiếng, một nhãn hiệu phải đáp ứng được các tiêu chí quy định tại Điều 75 Luật SHTT. Theo quy định pháp luật sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu nổi tiếng được công nhận theo thủ tục tố tụng dân sự hoặc theo quyết định công nhận của Cục Sở hữu trí tuệ. Như vậy, hai cơ quan có thẩm quyền công nhận một nhãn hiệu là nhãn hiệu nổi tiếng là: Cơ quan tố tụng dân sự và Cục Sở hữu trí tuệ.

Bài viết tham khảo: https://sohuutritue.net.vn/tin-moi-nhat-vu-an-nhai-nhan-hieu-sabeco-tra-ho-so-de-dieu-tra-bo-sung-d97303.html