BÍ MẬT KINH DOANH TRONG KINH DOANH CUNG CẤP DỊCH VỤ TRÒ CHƠI ĐIỆN TỬ: VÍ DỤ THỰC TẾ TỪ CÔNG TY TRÒ CHƠI TRUNG QUỐC

Khi nhắc đến cụm từ “bí mật kinh doanh”, hẳn sẽ ít ai nghĩ đến mảng kinh doanh cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến mà chỉ nghĩ đến các hoạt động sản xuất sản phẩm. Tuy nhiên, trong năm 2020 vừa qua một công ty phát hành trò chơi trực tuyến của Trung Quốc đã có các động thái đáng chú ý khi khởi kiện 2 người chơi thử vì vi phạm hợp đồng không tiết lộ thông tin (non-disclosure agreement) khiến cho công ty chịu tổn thất về doanh thu.

miHoYo- tên đầy đủ là “Công ty trách nhiệm hữu hạn cổ phần khoa học kỹ thuật internet miHoYo” là một công ty phát triển trò chơi điện tử (game) được thành lập tại Trung Quốc vào năm 2012. Mặc cho quy mô nhỏ bé của mình, miHoYo đã từng từ chối lời chào mời mua lại của Tencent và trong tháng 10 năm 2020 tựa game “Genshin Impact” do công ty này sản xuất và phát hành trên cả 3 nền tảng pc, mobile và ps4 đã đạt vị trí đầu trong bảng xếp hạng doanh thu game mobile toàn cầu thống kê bởi Sensor Tower với mốc doanh thu 239 triệu USD.

Sau cú ghi bàn ngoạn mục đó, công ty đã có những chuyển biến đáng kể trong nhận thức về quản trị tài sản trí tuệ, điển hình bằng việc khởi kiện 2 người chơi thử phiên bản thử nghiệm vì đã tiết lộ các thông tin nằm trong bản cập nhật 1.2 của game “Genshin Impact”, thông tin này được công bố trên trang facebook, twitter và diễn đàn chính thức của game do chính công ty tạo lập và quản lý vào ngày 19/11/2020[1]. Hiện tại vẫn chưa có thông tin mới về tiến trình của vụ kiện này.

Cập nhật Genshin Impact 1.2 có gì đáng chú ý?
Bản cập nhật 1.2 của game đã bị 2 người chơi thử nghiệm tiết lộ ra công chúng

Vậy sự kiện trên có liên hệ thế nào với khái niệm bí mật kinh doanh, và tại sao hành động của miHoYo là sự tiến bộ trên bình diện sở hữu trí tuệ mà các công ty cùng ngành nên học hỏi?

Bí mật kinh doanh theo định nghĩa tại khoản 23 Điều 4 luật sở hữu trí tuệ 2005 sửa đổi, bổ sung 2019 được hiểu là: “thông tin thu được từ hoạt động đầu tư tài chính, trí tuệ, chưa được bộc lộ và có khả năng sử dụng trong kinh doanh”. Ba đặc điểm chính của bí mật kinh doanh là: Không phải là một hiểu biết thông thường; Mang lại lợi ích kinh tế cho người nắm giữ; Được chủ sở hữu bảo mật bằng các biện pháp cần thiết. Bí mật kinh doanh sẽ được tự động bảo hộ và không cần phải đăng ký tại cơ quan nhà nước nếu sở hữu hợp pháp bí mật kinh doanh và thực hiện bảo mật đối với bí mật kinh doanh đó.

Hãy xem xét trường hợp thực tế trong vụ việc miHoYo. Các thông tin về bản cập nhật mới của game (bao gồm thông tin về các màn chơi, nhân vật và sự kiện mới) đang trong giai đoạn thử nghiệm hiển nhiên không phải là các kiến thức thông thường, và chỉ một nhóm nhỏ trong đội ngũ phát triển game và các người chơi thử nghiệm được biết tới các thông tin trên, chứng tỏ đã có những biện pháp bảo mật đối với thông tin. Xét về lợi ích kinh tế khi sử dụng các thông tin này, thông tin về phiên bản mới của trò chơi có thể được sử dụng trong tiếp thị và quảng cáo, để thúc đẩy doanh thu của trò chơi thông qua hoạt động thanh toán vi mô (microstransaction). Việc thông tin bị người chơi thử nghiệm làm lộ ra công chúng trước khi miHoYo sử dụng các thông tin này không những ảnh hưởng tới chiến dịch truyền thông nhằm tuyên truyền và quảng bá sản phẩm mà còn tạo ra sự nhận thức sai lầm trong thông tin, vì các thông tin trong bản thử nghiệm có phần sai khác và không đầy đủ so với các thông tin chính thức mà miHoYo đã công bố cho bản cập nhật. Vì thế nên có lý do để cho rằng việc doanh thu trong suốt thời gian hoạt động của phiên bản 1.2 giảm đi đáng kể so với bản 1.1 có một phần bởi vì bí mật kinh doanh của họ đã bị lộ.

Điều đáng khen cho trường hợp của miHoYo là sự thay đổi trong nhận thức của công ty đối với quản trị tài sản trí tuệ. Bởi lẽ trước sự cố này, các thông tin về phiên bản đầu tiên là bản 1.1 cũng đã bị các người chơi thử nghiệm tiết lộ với công chúng trước khi game được chính thức phát hành trên appstore, google play và nền tảng ps4 nhưng miHoYo đã không có phản ứng mãnh liệt như vậy. Dù đây có là biện pháp truyền thông không tốn phí, hay do tại thời điểm đó công ty chưa có đủ điều kiện để theo đuổi vụ kiện lâu dài, thì động thái hiện tại cũng rất đáng hoan nghênh khi họ đã nhận thức được tầm quan trọng của tài sản trí tuệ.

[1] Theo trang tin tổng hợp về trò chơi điện tử: www.dualshockers.com